Voor werknemers
Werken in Nederland en de EU: waar u recht op heeft
Uw contract, uw vergunning, uw gegevens, uw baan. In gewone taal, voor u.
Het meeste van ons werk is voor bedrijven. Deze pagina is voor de mensen daarbinnen. Dit zijn de vragen die werknemers en expats ons het vaakst stellen, beantwoord in gewone taal. Waar een regel elk jaar in januari verandert of nog in de Kamer ligt, zeggen wij dat erbij.
Bent u werknemer in Nederland, of komt u hier werken, dan heeft u meer bescherming dan de meeste mensen beseffen, en meer deadlines dan de meeste mensen verwachten. Een gemiste melding binnen vier weken kan een kennismigrant zijn vergunning kosten; een ondertekende vaststellingsovereenkomst kan u uw WW-uitkering kosten; een monitoringtool die uw werkgever installeerde kan onrechtmatig zijn.
Lees het blok dat bij uw situatie past. Elk antwoord stopt waar een persoonlijke toets begint; stuur ons daarvoor een korte beschrijving en u hoort binnen één werkdag terug.
01
Komen werken in Nederland
Vergunningen, drempels en de 30%-regeling.
Welke vergunning heb ik nodig als niet-EU-burger?
De meeste mensen komen als kennismigrant via een werkgever die erkend referent is bij de IND, of met een Europese blauwe kaart. Andere routes zijn de overplaatsing binnen een onderneming, de onderzoekersvergunning, het zoekjaar voor pas afgestudeerden en de vergunning voor zelfstandigen of start-ups. Burgers van de EU, EER en Zwitserland hebben geen vergunning nodig; zij schrijven zich in bij de gemeente en krijgen een BSN.
Welk salaris heb ik nodig als kennismigrant?
Een bruto maandbedrag dat de IND vaststelt en elk jaar in januari indexeert, met een lagere drempel onder 30 jaar en een verlaagde drempel na het zoekjaar. Het salaris moet marktconform zijn en maandelijks op uw rekening worden gestort; toeslagen en bonussen tellen meestal niet mee. Vraag ons de actuele bedragen voordat u onderhandelt.
Wat is de 30%-regeling en krijg ik die?
Een fiscale regeling voor werknemers die uit het buitenland zijn geworven met specifieke deskundigheid: een deel van uw salaris wordt maximaal vijf jaar belastingvrij uitbetaald. Het percentage daalt naar 27% voor nieuwe aanvragers vanaf 2027, met overgangsrecht voor wie de regeling al had, en er geldt een salarisdrempel en een 150-kilometereis. De aanvraag moet binnen vier maanden na uw startdatum zijn ingediend, anders verliest u maanden.
Kunnen mijn partner en kinderen meekomen, en mag mijn partner werken?
Ja. Uw partner en minderjarige kinderen kunnen verblijf krijgen als gezinslid. Uw partner mag vrij werken in Nederland zonder aparte werkvergunning.
Hoe lang duurt het proces?
Voor een erkend referent streeft de IND naar een beslissing binnen twee weken na een complete aanvraag. Tel daarbij de tijd voor het inreisvisum (MVV) waar nodig, de afspraak voor uw verblijfspas, de inschrijving bij de gemeente en uw BSN. Werkgevers die nog geen erkend referent zijn, moeten dat eerst worden, en dat duurt langer.
02
Uw contract
Wat erin moet staan en waar u op kunt terugduwen.
Wat moet een Nederlandse arbeidsovereenkomst bevatten?
Uw werkgever moet u schriftelijk geven: de partijen, de startdatum, de werkplek, de functie, het salaris en de betaaldata, de werktijden, de vakantiedagen, de opzegtermijnen, de proeftijd en een eventuele cao. Een proeftijd is maximaal één maand bij tijdelijke contracten korter dan twee jaar en twee maanden bij contracten voor onbepaalde tijd. Drie tijdelijke contracten, of drie jaar in totaal, worden een contract voor onbepaalde tijd.
Wat is mijn opzegtermijn?
De wettelijke opzegtermijn voor werknemers is één maand, tenzij uw contract binnen de wettelijke grenzen iets anders zegt. Voor werkgevers loopt die van één tot vier maanden, afhankelijk van uw dienstjaren. Opzeggen gebeurt meestal tegen het einde van de maand.
Is mijn concurrentiebeding geldig?
In een contract voor onbepaalde tijd alleen als het schriftelijk is overeengekomen met een meerderjarige werknemer. In een tijdelijk contract alleen met een schriftelijke motivering van het zwaarwegende bedrijfsbelang. Rechters beperken of schrappen regelmatig bedingen die te ruim zijn. Een wetsvoorstel uit 2026 zou bedingen beperken tot twaalf maanden, een geografische reikwijdte eisen en werkgevers verplichten een vergoeding te betalen als zij het beding inroepen.
Vakantiegeld, vakantiedagen en loon bij ziekte
U heeft recht op vakantiegeld van minimaal 8% van uw jaarsalaris, meestal uitbetaald in mei, en op minimaal vier keer uw wekelijkse arbeidsduur aan betaald verlof. Wordt u ziek, dan moet uw werkgever maximaal twee jaar minimaal 70% van uw loon doorbetalen; veel contracten en cao's betalen het eerste jaar 100%.
Ben ik werknemer of zzp'er?
Wat telt is hoe het werk wordt gedaan, niet wat het contract zegt. Sinds 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid, en een in 2026 aangenomen wet vermoedt vanaf 2027 een arbeidsovereenkomst onder circa EUR 38 per uur. Werkt u voor één opdrachtgever, onder diens leiding, met diens middelen, dan bent u waarschijnlijk werknemer met alle rechten op deze pagina.
03
Uw baan verliezen
Ontslag, vaststellingsovereenkomsten, uw vergunning en uitkering.
Kan mijn werkgever mij zomaar ontslaan?
Nee. Buiten de proeftijd en ontslag op staande voet om een dringende reden heeft een werkgever toestemming nodig van het UWV (bedrijfseconomische redenen of langdurige ziekte) of de rechter (disfunctioneren, verwijtbaar handelen, verstoorde verhouding), of uw instemming in een vaststellingsovereenkomst. U mag een vaststellingsovereenkomst binnen veertien dagen schriftelijk herroepen zonder opgave van redenen.
Wat is de transitievergoeding?
Een wettelijke ontslagvergoeding van een derde maandsalaris per dienstjaar, geteld vanaf uw eerste dag, met een jaarlijks geïndexeerd wettelijk maximum (ongeveer een jaarsalaris voor hogere inkomens). Zij is verschuldigd bij vrijwel elke beëindiging op initiatief van de werkgever, ook bij het niet verlengen van een tijdelijk contract.
Ik ben kennismigrant. Wat gebeurt er met mijn vergunning?
U krijgt een zoekperiode van drie maanden om een nieuwe passende baan te vinden, mits de werkgever het ontslag initieerde en u geen verwijt treft. Uw werkgever moet dit binnen vier weken bij de IND melden. Een vaststellingsovereenkomst moet uitdrukkelijk vermelden dat de werkgever het initiatief nam en dat u niet verwijtbaar bent, anders geldt de zoekperiode mogelijk niet. Vindt u niets op tijd, dan wordt de vergunning ingetrokken met ingang van de dag dat uw baan eindigde.
Heb ik recht op een WW-uitkering?
Meestal wel, als u in de laatste 36 weken minimaal 26 weken verzekerd heeft gewerkt en het ontslag niet aan u te wijten is. Zelf opzeggen of instemmen met een overeenkomst die u verwijtbaar noemt, kan u de uitkering kosten. Vraag de uitkering direct aan bij het UWV; dit raakt uw verblijfsrecht niet.
Behoud ik mijn 30%-regeling?
U kunt de regeling meenemen naar een nieuwe werkgever als er niet meer dan drie maanden zitten tussen uw laatste werkdag en het tekenen van het nieuwe contract. Bij vrijstelling van werk begint de termijn te lopen zodra die vrijstelling ingaat.
04
Artificiële intelligentie, monitoring en uw gegevens op het werk
Wat uw werkgever wel en niet mag.
Mag mijn werkgever artificiële intelligentie gebruiken om mij te screenen, te rangschikken of te beoordelen?
Alleen binnen grenzen. Onder de AI-verordening zijn systemen voor werving, promotie, taakverdeling of prestatiemonitoring hoog-risico: uw werkgever moet u en de ondernemingsraad vooraf informeren, menselijk toezicht borgen en documentatie bijhouden. Onder de AVG heeft u het recht niet te worden onderworpen aan een uitsluitend geautomatiseerd besluit met aanzienlijke gevolgen, en om menselijke beoordeling te vragen. In de VS eist New York City bias-audits voor wervingstools en heeft Colorado eigen regels.
Mag mijn werkgever mijn e-mail lezen of mijn locatie of scherm volgen?
Monitoring mag alleen voor een gerechtvaardigd doel, op een proportionele manier en nadat u bent geïnformeerd. Heimelijke controle is alleen toegestaan in uitzonderlijke gevallen bij een concreet vermoeden. Systemen die werknemers monitoren vereisen instemming van de ondernemingsraad. Algemene toetsaanslagregistratie, webcamcontroles of het lezen van privéberichten doorstaan de toets doorgaans niet.
Mag ik ChatGPT of Copilot gebruiken voor mijn werk?
Volg het AI-beleid van uw werkgever als dat er is. Is er geen beleid, zet dan geen klantgegevens, persoonsgegevens, broncode of vertrouwelijke documenten in een publieke tool: uw geheimhoudingsbeding en de AVG gelden ook voor u persoonlijk. Vraag om een goedgekeurd zakelijk account.
Welke gegevens over mij kan ik opvragen?
Alles wat uw werkgever over u heeft: uw personeelsdossier, beoordelingen, e-mails over u, loggegevens en de logica achter geautomatiseerde besluiten. Stuur een schriftelijk inzageverzoek; uw werkgever moet binnen een maand kosteloos antwoorden en fouten op verzoek corrigeren.
Ik wil een misstand melden. Ben ik beschermd?
Ja. Onder de Wet bescherming klokkenluiders moeten werkgevers met vijftig of meer medewerkers een interne meldregeling hebben, en bent u beschermd tegen ontslag en andere benadeling als u te goeder trouw meldt, ook bij een rechtstreekse melding bij een autoriteit zoals het Huis voor Klokkenluiders.
05
Grensoverschrijdend werken
Remote werken vanuit het buitenland, detachering en loontransparantie.
Mag ik vanuit een ander land remote werken voor mijn Nederlandse werkgever?
Voor korte periodes meestal wel, met drie controles: belasting (waar u belastingplichtig wordt, vaak na 183 dagen), sociale zekerheid (welk stelsel geldt, binnen de EU geregeld met een A1-verklaring) en uw verblijfsvergunning, die ervan uitgaat dat u in Nederland werkt. Langere constructies vragen een schriftelijke afspraak en vaak een lokale employer of record.
Wat geldt als ik word gedetacheerd naar een ander EU-land?
De kernarbeidsvoorwaarden van het gastland, waaronder minimumloon, arbeidstijd en verlof, onder de detacheringsrichtlijn, terwijl de Nederlandse sociale zekerheid doorloopt onder een A1-verklaring tot 24 maanden.
Mag ik vragen wat mijn collega's verdienen?
Vanaf de implementatie van de Europese richtlijn loontransparantie, in Nederland verwacht in 2027, kunt u de gemiddelde beloningsniveaus voor uw functiecategorie opvragen, uitgesplitst naar geslacht, en mogen werkgevers niet meer naar uw salarisgeschiedenis vragen. Grotere werkgevers moeten loonverschillen rapporteren.
Uw situatie is specifiek. Ons antwoord ook.
Stuur een paar regels over uw contract, uw vergunning of wat er op het werk is gebeurd. U hoort binnen één werkdag terug met een helder beeld van uw opties en wat het kost. Particulieren betalen een vooraf afgesproken vaste prijs.